Günlük Dünya ve Türkiye Haberleri

Almanya hükümeti, Leipzig/Halle Havalimanı'na yönelik patlayıcı yüklü insansız hava aracı saldırısı girişiminden Rusya'yı sorumlu tuttu. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen saldırıyı "AB topraklarında Rus operatörlerce gerçekleştirilen, askeri sınıf malzemeyle yeni bir tırmanma" olarak nitelendirirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Almanya ile tam dayanışma içinde olduklarını söyledi. AB ülkeleri Rusya'nın büyükelçilerini çağırdı; yeni yaptırım paketleri ve Rus ziyaretçilere vize kısıtlamaları gündemde; Berlin, Bonn'daki Rus konsolosluğunu ve Russian House kültür kurumunu kapatırken Moskova da Goethe Enstitüsü'ne misilleme yaptı.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright ve Venezuela'nın geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez'in katıldığı Caracas töreninde Chevron, Eni ve GE Vernova dahil çok sayıda enerji şirketi Venezuela'da üretimi artıracak milyarlarca dolarlık anlaşma imzaladı. Chevron, Orinoco sahasındaki ortak girişimiyle beş yılda üretimi ikiye katlayarak günde yaklaşık 600 bin varile çıkarmak için 7 milyar dolar yatırım yapacak; Eni ise dev Junin 5 sahasında münhasır arama hakkı elde etti. Bu anlaşmalar, ABD'ye 17 petrol sahası üzerinde (rezervlerin yaklaşık beşte biri) 100 yıllık imtiyaz veren ve ABD hükümetine %35 hisse sağlayan tartışmalı Caracas-Washington anlaşmasının ardından geldi.

Carbon Brief/CREA analizine göre Çin'in CO2 emisyonları bu yılın ikinci çeyreğinde %1 düştü; tarihte ilk kez emisyon düşüşü kömürden değil petrol kullanımındaki gerilemeden kaynaklandı. Hürmüz Boğazı krizinin ardından petrol ithalatı %32 azalan Çin'de ulaşım, elektrikli araç (EV) ve toplu taşımaya kaydı; şarj hacmi %60 arttı, ilk yarıda EV'lerin ikame ettiği petrol, İngiltere'nin altı aylık toplam tüketimini aştı. Öte yandan Asya ekonomileri Orta Doğu çatışmasına maruziyeti azaltmak için petrol ve gazı kendi topraklarında depolama kapasitesini hızla artırıyor.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), tropikal Pasifik'teki olağanüstü sıcak okyanus koşullarının El Niño'yu "çok güçlü" seviyeye taşıyacağını; Eylül-Kasım dönemi için olasılığın ~%100 olduğunu ve etkilerin 2027'ye kadar süreceğini açıkladı. BM Genel Sekreteri António Guterres, "El Niño gözlerimizin önünde büyütülüyor... dünya benzeri görülmemiş sularda" diyerek aşırı sıcak, kuraklık, sel ve fırtına risklerine karşı hazırlık çağrısı yaptı.

Temmuz sonunda Fas'tan Ceuta'ya yaklaşık 72.000 kişinin geçişiyle tetiklenen sınır krizinin ardından İspanya genelinde 200'den fazla kentte on binlerce kişi hükümeti protesto etti; Madrid'de resmi rakamlara göre 50.000'den fazla kişi toplandı. Muhalefetteki PP ve Vox liderleri Başbakan Pedro Sánchez'i Ceuta'yı terk etmekle suçlarken, hâlâ Ceuta'da barınan yaklaşık 5.000 göçmenin durumu ve Fas jandarmasının geçişlerdeki rolüne ilişkin rapor iddiaları tartışmayı büyüttü; Madrid'deki gösteri sonrası polis müdahalesi ve göz yaşartıcı gaz kullanıldığı bildirildi.

Silivri açıklarının 18 mil güneyinde sabaha karşı çarpışan iki Türk bayraklı gemiden kuru yük gemisi Tuğberk İmamoğlu (İskenderun-Karadeniz Ereğli seferi, 4.199 ton rulo sac yüklü) battı; tamamı Türk vatandaşı 10 mürettebata ulaşılamıyor. Diğer gemi Alsu tankerinde (2.999 ton motor yağı) belirgin hasar bulunmazken, Sahil Güvenlik ve Kıyı Emniyeti ekipleri deniz ve havadan arama çalışmalarını sürdürüyor. Soruşturma kapsamında Alsu'da görevli aşçı hariç 9 kişi gözaltına alındı; telsiz kayıtları inceleniyor ve batan geminin bulunduğu alanda deniz kirliliği tespit edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik yeni bir operasyon düzenlendi; 13 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı, bunlardan 12'si yakalandı, bir kişinin yurt dışında olduğu belirlendi. Gözaltına alınanlar arasında İBB Satın Alma Dairesi Başkanı Mustafa Sökmen, Kent Lokantaları'ndan sorumlu şube müdürü Ali Toy, eski Mali İşler Daire Başkanı Neslihan Vural ve zabıta yöneticisi Gökhan Fırtına bulunuyor. İddianameye esas raporlarda, İBB Başkanlık konutuna materyal alımı işi dahil bazı ihalelere fesat karıştırıldığı ve kamu zararına yol açıldığı öne sürülüyor.

Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan'ın, kurum içinde madde kullanımını tespit için gönüllülük esasına dayalı başlattığı taramada, teste giren 213 personelden 171'inin ilk sonucu pozitif çıktı; dosyadaki resmî yazışmalara göre bu kişilerden 42'sinin tekrarlanan testlerinde sonuç negatife döndü. Olay Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na intikal etti; savcılık TCK'nın 191. maddesi kapsamında işlem başlatılması talimatı verdi ve haber ajanslarına göre 129 kişi hakkında adli işlem yürütülüyor.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin, çipli pasaportları kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri olabilmesine imkân tanındı.

Rekor satış yıllarının geride kaldığı otomotiv sektöründe ODMD Başkanı Hakan Tiftik, tüketicinin otomobile erişimini destekleyecek finansman ve vergilendirme sistemi çağrısında bulundu. Tiftik, kredi koşullarının dönemsel olarak yeniden değerlendirilmesini ve ÖTV sisteminin ekonomik gelişmelere uyumlu, öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasını önerdi.